W skrócie
- Rozporządzenie MSWiA z 9 lipca 2025 r. (Dz. U. poz. 932) w § 8 ust. 1 pkt 3 nie podaje strumienia powietrza w m³/h – ustala stężenia: tlen min. 18%, CO₂ maks. 2,0%, przez min. 48 godzin.
- W przykładzie projektowym garażu podziemnego na 360 osób przełożenie tego progu na strumień powietrza dało 3–4,5 m³/h na osobę, wyraźnie mniej niż 1 wymiana/h liczona z samej kubatury.
- Najbliższa realnie porównywalna norma zagraniczna to amerykańskie górnicze komory ratownicze (30 CFR § 75.1506): tlen 18,5–23%, CO₂ do 1%, wytrzymałość 96 godzin.
Spis treści
„Ile metrów sześciennych powietrza na godzinę trzeba doprowadzić na jedną osobę w miejscu doraźnego schronienia?” To pytanie pada przy niemal każdym projekcie MDS w garażu podziemnym, a odpowiedź w przepisie brzmi inaczej, niż podpowiada intuicja: rozporządzenie w ogóle nie podaje takiej liczby. Ustala próg stężeń, a strumień powietrza trzeba wyliczyć samodzielnie.
Co naprawdę mówi polski przepis
§ 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 932) wymaga utrzymania w czasie schronienia nie krótszym niż 48 godzin stężenia tlenu co najmniej 18% oraz dwutlenku węgla nie większego niż 2,0%. Co to oznacza w praktyce: projektant nie dobiera wentylacji z tabeli wymian na godzinę, tylko liczy bilans gazowy dla konkretnej kubatury, obłożenia i czasu ochrony. Dopiero wynik tego bilansu przekłada się na strumień powietrza w m³/h.
Przykład: 360 osób w garażu podziemnym
Publikowany przykład projektowy (Włodzimierz Łącki, za: Krzysztof Kaiser, „Wentylacja budowli ochronnych. Cz. 4”, Chłodnictwo i Klimatyzacja 2019, nr 1, s. 38–42) pokazuje skalę różnicy. Garaż o wolnej kubaturze 3060 m³ i pojemności MDS 360 osób (8,5 m³ na osobę) wymaga minimalnej ilości powietrza świeżego 3–4,5 m³/h na osobę, czyli 1080–1620 m³/h łącznie. Naiwne przyjęcie „1 wymiana na godzinę” dałoby dla tej samej kubatury 3060 m³/h: wartość znacząco zawyżoną względem tego, co faktycznie wynika z bilansu tlenu i CO₂. Dla wskaźnika porównawczego autorzy odwołują się też do normy VDI 2053-1:2014-12, gdzie garaż w budynku mieszkalnym liczy się wskaźnikiem 160 m³/h na miejsce postojowe przy wentylacji kanałowej (117 m³/h przy strumieniowej). To jednak norma projektowa dla normalnej eksploatacji garażu, nie dla scenariusza schronienia, więc nie da się jej podstawić wprost pod MDS.
Czy da się to porównać z zagranicą
Większość szeroko cytowanych zestawień w stylu „ile państw, tyle norm” nie wytrzymuje sprawdzenia źródłowego: część krajów reguluje wentylację schronów aktami sprzed kilkudziesięciu lat, część w ogóle nie podaje wartości na osobę, tylko metodę projektową. Dwie normy dają się jednak realnie zestawić z polskim przepisem.
USA, górnicze komory ratownicze (30 CFR § 75.1506). Przepis federalny reguluje wprost stężenia, tak jak polskie MDS: tlen 18,5–23%, CO₂ do 1% ze średnimi przekroczeniami do 2,5%, CO do 25 ppm, przy czym komora musi podtrzymać życie przez 96 godzin. Struktura wymogu jest bliźniacza: skład atmosfery i czas, nie strumień powietrza. Różni się głównie horyzontem, dwukrotnie dłuższym niż polskie 48 godzin, bo górnicza komora ratownicza zakłada dłuższe oczekiwanie na akcję ratowniczą pod ziemią niż MDS, które ma pomieścić ludzi tylko do czasu ewakuacji w bezpieczniejsze miejsce.
USA, schrony przeciwhuraganowe (ICC 500-2020, § 703.6.2). Ta norma, odwrotnie do poprzedniej, podaje wprost strumień na osobę: minimum 5 cfm na osobę, czyli około 8,5 m³/h na osobę, dla schronów obsługujących co najmniej 50 osób. To wartość wyraźnie wyższa niż polskie 3–4,5 m³/h na osobę z przykładu garażowego, ale dotyczy innego reżimu użytkowania: schron przeciwhuraganowy projektuje się na wielogodzinny, ciągły pobyt, a nie na czas potrzebny do samej ewakuacji.
Trzecia, często przywoływana norma, amerykański FEMA 453, w ogóle nie operuje wskaźnikiem na osobę. Dobiera wentylację przez utrzymanie nadciśnienia (min. 0,1 iwg) i wydajność filtra dobraną do powierzchni pomieszczenia, licząc się przede wszystkim z ochroną przed wnikaniem skażonego powietrza z zewnątrz, nie z zapewnieniem stałej ilości świeżego powietrza na osobę. To inna filozofia projektowa, więc nie da się jej sprowadzić do jednej porównywalnej liczby.
Co z tego wynika dla projektu MDS
Wniosek z zestawienia jest praktyczny: strumienia powietrza dla MDS nie da się dobrać ze wskaźnika ani z analogii do wentylacji standardowego garażu. Trzeba policzyć bilans stężeń tlenu i CO₂ dla realnej kubatury netto, obłożenia i wymaganych 48 godzin, tak jak w przywołanym przykładzie, a wynik warto zweryfikować drugim, niezależnym obliczeniem, na przykład porównaniem ze wskaźnikami VDI dla części garażowej obiektu. Błąd na tym etapie ujawnia się dopiero przy odbiorze albo, gorzej, w realnym zdarzeniu.
Jak zlecić weryfikację wentylacji MDS
Sprawdzamy bilans stężeń tlenu i CO₂ dla konkretnego projektu MDS i porównujemy go z wymaganiami § 8 rozporządzenia, zdalnie, na podstawie przesłanej dokumentacji, dla klientów z całej Polski. Zapraszamy do uzgodnienia PPOŻ projektu MDS albo do kontaktu w sprawie bezpłatnej weryfikacji wstępnej: skontaktuj się z nami.
Tagi:
Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych · uprawnienia KG PSP nr 619/2015
Specjalista z ponad 15-letnim doświadczeniem w ochronie przeciwpożarowej. Realizuje uzgodnienia projektów budowlanych i instalacji dla inwestorów z całej Polski.