Znaki bezpieczeństwa i ewakuacyjne — wytyczne CNBOP-PIB W-0005

„Znaki są, PSP i tak ma uwagi” — to zdanie słyszymy przy odbiorach częściej, niż powinniśmy. Powód zwykle nie jest przypadkowy: znaki ewakuacyjne rozmieszcza się na oko, zamiast policzyć ich rzeczywistą czytelność. Wytyczne CNBOP-PIB W-0005:2019 dają na to twardy, policzalny wzór — i właśnie jego brak jest najczęstszym punktem uwag.

Podstawa: W-0005 i PN-EN ISO 7010

Wytyczne CNBOP-PIB W-0005:2019 „Stosowanie znaków bezpieczeństwa zgodnych z normą PN-EN ISO 7010” precyzują, jak dobierać wielkość, wysokość montażu i rozstaw znaków bezpieczeństwa oraz znaków ewakuacyjnych, żeby spełniały swoją funkcję w warunkach rzeczywistej ewakuacji — a nie tylko formalnie „wisiały”. W praktyce to dokument odsyłany na etapie projektu wykonawczego oznakowania i weryfikowany przy odbiorach obiektów użyteczności publicznej oraz zamieszkania zbiorowego.

Wzór na odległość obserwacji

Kluczowa zależność wiąże wysokość znaku z odległością, z której ma być czytelny:

h = l / Z

gdzie: h — wysokość znaku, l — odległość obserwacji, Z — współczynnik odległości (Z = 1/tanα). Oba wymiary podaje się w jednakowych jednostkach.

Co to znaczy w praktyce: im dłuższy korytarz i im dalej od znaku ma on być rozpoznawalny, tym większy musi być znak — mały piktogram „na oko” dobrany do wysokiej hali z 30-metrową perspektywą po prostu nie spełni wymogu czytelności, niezależnie od tego, czy formalnie wisi we właściwym miejscu.

Wysokość montażu

Wytyczne wskazują konkretne przedziały wysokości montowania znaków od podłogi:

• 200–250 cm — nad drzwiami lub w przestrzeniach otwartych, jak najbliżej osi drogi ewakuacyjnej;
• 170–200 cm — na ścianach;
• powyżej 250 cm — wyłącznie w dużych przestrzeniach otwartych, gdy powyższe warianty są niemożliwe technicznie — i wtedy konieczny jest większy znak, żeby zachować czytelność z większej odległości.

Znaki na całej drodze ewakuacyjnej powinny — o ile to praktycznie możliwe — wisieć na tej samej wysokości. To nie estetyka: ujednolicona wysokość pozwala ewakuującym się przewidzieć położenie kolejnego znaku bez szukania go wzrokiem po całej ścianie.

Rozmieszczenie na trasie — linia widoczności

Znaki rozstawia się tak, aby z miejsca jednego znaku była zachowana linia widoczności do następnego. Jeśli rzeczywista odległość między znakami przekracza maksymalną odległość widzenia wynikającą z wybranego rozmiaru znaku (patrz wzór wyżej), trzeba dodać znaki pośrednie. Dla znaków montowanych na wysokości 1,2–1,8 m norma ISO 16069:2017 wskazuje dodatkowo odstęp nie większy niż 10 m w długich korytarzach. Przy skrzyżowaniu dwóch dróg ewakuacji o równej długości obie trasy oznacza się osobną serią znaków, żeby uniknąć pomyłki co do kierunku.

Znaki niskomontowane i pasy fotoluminescencyjne

W obiektach, gdzie zadymienie może szybko ograniczyć widoczność standardowych znaków (górna strefa pomieszczenia zadymia się pierwsza), wytyczne dopuszczają dodatkowe, ciągłe pasy fotoluminescencyjne na ścianie i podłodze, sygnalizujące przeszkody, zmiany poziomu podłogi i kierunek trasy. Znak ewakuacyjny towarzyszący pasowi podłogowemu można zamontować bezpośrednio na ścianie, ale tylko gdy pas na podłodze biegnie w odległości nie mniejszej niż 0,5 m od ściany — wtedy sam znak nie może znajdować się wyżej niż 0,3 m od podłogi. Przy drzwiach na trasie ewakuacyjnej pas można przerwać na maksymalnie 1 m.

Co nowego od 2026

Od 1 stycznia 2026 obowiązuje dodatkowy wymóg z nowelizacji przepisów ochrony przeciwpożarowej: oznakowanie ścian oddzielenia przeciwpożarowego w obiektach handlowych, produkcyjnych i magazynowych, w których strefa pożarowa przekracza 2000 m². To zmiana istotna zwłaszcza dla zarządców istniejących hal i centrów handlowych — dotychczasowe projekty oznakowania warto zweryfikować pod kątem tego obowiązku przy najbliższym przeglądzie.

Jak zlecić weryfikację oznakowania

Najczęstszy błąd, jaki widzimy przy audytach istniejących obiektów, to znaki dobrane bez przeliczenia wzoru h = l/Z oraz niejednolita wysokość montażu na jednej trasie ewakuacyjnej — oba punkty PSP odnotowuje przy odbiorach i kontrolach. Weryfikujemy projekty i istniejące oznakowanie zdalnie, na podstawie dokumentacji i zdjęć, na terenie całej Polski — skontaktuj się z nami, jeśli potrzebujesz sprawdzenia zgodności oznakowania z W-0005 przed odbiorem lub w ramach uzgodnień PPOŻ.