W skrócie
- Nowa PN-B-02877-4:2025-07 (po edycji 2001) zwiększa dopuszczalną powierzchnię stref dymowych w obiektach produkcyjno-magazynowych i dopuszcza urządzenia oddymiające w ścianach zewnętrznych; zakres stosowania: strefy o wysokości 3,0–15,0 m.
- Warstwa wolna od dymu Y nie może być mniejsza niż 2,5 m; kurtyny dymowe muszą sięgać hk ≥ 0,5 H, a podział na powierzchnie częściowe wykonuje się kurtynami hk < 0,5 H.
- Kurtyny dobiera się wg PN-EN 12101-1 w klasach D (badanie 600 °C: D30–D120) lub DH (standardowa krzywa temperatura-czas: DH30–DH120).
Spis treści
„Jak podzielić dach hali na strefy dymowe, żeby oddymianie w ogóle zadziałało?” — to pierwsze pytanie, które pada przy projektowaniu każdej dużej hali produkcyjnej czy magazynu. Odpowiedź opiera się na trzech wielkościach: powierzchni strefy dymowej, wysokości kurtyn oraz grubości warstwy wolnej od dymu. Wszystkie trzy reguluje polska norma PN-B-02877-4 — i właśnie doczekaliśmy się jej pierwszej od lat aktualizacji.
Nowa norma PN-B-02877-4:2025-07 — co się zmieniło
W lipcu 2025 r. PKN opublikował PN-B-02877-4:2025-07, zastępując wydanie z 2001 r. To nie kosmetyka — zmieniło się kilka rzeczy istotnych dla każdego projektu hali:
- Zwiększono dopuszczalną powierzchnię stref dymowych w budynkach produkcyjnych i magazynowych,
- dopuszczono i zdefiniowano urządzenia oddymiające w ścianach zewnętrznych (przyścienne klapy do grawitacyjnego odprowadzania dymu i ciepła),
- przebudowano zasady doboru grup projektowych (GP) oraz obliczania powierzchni czynnej otworów oddymiających,
- doprecyzowano zakres stosowania: uproszczony dobór tabelaryczny obowiązuje dla stref dymowych o wysokości od 3,0 m do 15,0 m.
Co to oznacza w praktyce: projekt powołujący się na PN-B-02877-4:2001 jest dziś nieaktualny. Przy uzgodnieniu zwracamy na to uwagę w pierwszej kolejności — zwiększone powierzchnie stref potrafią realnie zmniejszyć liczbę kurtyn i klap, ale tylko gdy obliczenia poprowadzono wg nowej edycji. Dla obiektów poza zakresem 3,0–15,0 m nie wolno stosować doboru z tablicy bez dodatkowej analizy projektowej — najczęściej wchodzi wtedy symulacja CFD.
Strefa dymowa — serce projektu oddymiania hali
Idea jest prosta: unoszący się dym trzeba uwięzić w wydzielonym zbiorniku pod dachem i odprowadzić na zewnątrz, zanim wypełni przestrzeń do poziomu głów ewakuujących się ludzi. Ten zbiornik tworzą kurtyny dymowe, a jego wielkość opisuje powierzchnia przestrzeni poddachowej AR.
Historycznie edycja 2001 ograniczała pojedynczą strefę dymową do AR ≤ 4 000 m², z możliwością podziału na powierzchnie częściowe AT < 1 600 m² za pomocą niższych kurtyn. Wydanie 2025-07 te progi rozluźnia dla obiektów produkcyjno-magazynowych — ale logika pozostaje: im większa i wyższa strefa, tym większy wymagany strumień oddymiania.
Kluczowy parametr wyniku to wysokość warstwy wolnej od dymu Y — odległość od posadzki do dolnej krawędzi warstwy dymu. Y nie może być mniejsze niż 2,5 m. Poniżej tej wartości dym schodzi do strefy przebywania ludzi i oddymianie traci sens.
Co to oznacza w praktyce: projektując halę, najpierw ustalamy wysokość, potem dzielimy dach kurtynami tak, by w każdej strefie utrzymać Y ≥ 2,5 m przy obliczeniowej mocy pożaru. Dopiero to daje wymaganą powierzchnię czynną klap.
Kurtyny dymowe — klasy D i DH wg PN-EN 12101-1
Kurtyny nie są „zasłonką” — to wyrób budowlany klasyfikowany według PN-EN 12101-1. Norma rozróżnia dwie rodziny klas temperatura-czas:
- klasa D — badanie w stałej temperaturze 600 °C: D30, D60, D90, D120 (liczba = minuty utrzymania integralności), oraz DA dla czasów powyżej 120 min,
- klasa DH — nagrzewanie według standardowej krzywej temperatura-czas (jak w badaniach odporności ogniowej): DH30, DH60, DH90, DH120.
Kurtyny wg tej normy mają gromadzić dym i gazy o temperaturze przekraczającej 600 °C, nie będąc jednocześnie przegrodą ogniową w rozumieniu REI.
Co to oznacza w praktyce: klasę dobieramy do przewidywanego czasu rozwoju pożaru i scenariusza ewakuacji. Kurtyna DH60 badana krzywą standardową to inny (ostrzejszy) warunek niż D60 przy stałych 600 °C — mylenie tych klas w specyfikacji to częsty błąd, który wychwytujemy na etapie uzgodnienia.
Wysokość kurtyn i podział dachu
Kurtyny wydzielające strefę muszą sięgać hk ≥ 0,5 H (H — wysokość pomieszczenia). Dodatkowy podział strefy na mniejsze powierzchnie częściowe wykonuje się kurtynami niższymi, hk < 0,5 H — pozwala to skorygować (obniżyć) wymaganą grubość warstwy dymu, jednak wartość obliczeniowa dskor nigdy nie może przekroczyć 0,90 H.
Co to oznacza w praktyce: zbyt płytkie kurtyny nie utworzą szczelnego zbiornika dymu i cała reszta obliczeń się rozjeżdża. To pierwsza rzecz, którą sprawdzamy, weryfikując cudzy projekt hali.
Jak zlecić projekt oddymiania hali
Oddymianie hali to nie dobór klap z katalogu, lecz spójny łańcuch: podział na strefy dymowe → klasa i wysokość kurtyn → powierzchnia czynna wg nowej PN-B-02877-4:2025-07 → weryfikacja Y ≥ 2,5 m. W ppoz-online.pl projektujemy i weryfikujemy te układy, a dla obiektów poza zakresem tabelarycznym prowadzimy symulacje CFD potwierdzające skuteczność scenariusza.
Pracujemy zdalnie, wysyłkowo, na terenie całej Polski — wystarczą rzuty i przekroje w PDF. Wstępną weryfikację koncepcji oddymiania wykonujemy bezpłatnie.
Sprawdź zakres uzgodnienia PPOŻ albo od razu Skontaktuj się z nami — podeślij dokumentację, a odeślemy konkretne uwagi do stref dymowych i doboru kurtyn.
Tagi:
Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych · uprawnienia KG PSP nr 619/2015
Specjalista z ponad 15-letnim doświadczeniem w ochronie przeciwpożarowej. Realizuje uzgodnienia projektów budowlanych i instalacji dla inwestorów z całej Polski.