Oddzielenia pożarowe — klasy REI/EI i jak je dobrać

„Mam ścianę REI 120 — czy drzwi w niej też muszą być REI 120?” To pytanie pada przy niemal każdym uzgodnieniu. Nie. REI dotyczy elementu konstrukcyjnego (ściana, strop), a zamknięcie otworu — drzwi czy brama przeciwpożarowa — ma klasę EI i zwykle połowę klasy ściany. Mylenie REI, EI i E to najczęstszy błąd, który wychwytujemy w projektach oddzieleń pożarowych. Poniżej rozkładamy to na czynniki pierwsze.

Co naprawdę znaczą litery R, E, I

Klasa odporności ogniowej to nie jedna liczba, tylko zestaw niezależnych kryteriów, każde wyrażone w minutach (badane wg PN-EN 13501-2):

• R — nośność ogniowa: element utrzymuje obciążenia mechaniczne mimo pożaru. Dotyczy elementów konstrukcyjnych (słupy, belki, ściany nośne).
• E — szczelność ogniowa: bariera nie przepuszcza płomieni i gorących gazów na stronę nienagrzewaną.
• I — izolacyjność ogniowa: temperatura strony nienagrzewanej nie przekracza dopuszczalnego przyrostu (średnio ~140 °C), więc element nie inicjuje pożaru po drugiej stronie.

Co to znaczy w praktyce: REI 120 to ściana, która przez 120 minut jednocześnie utrzymuje obciążenie, nie przepuszcza ognia i nie nagrzewa się od drugiej strony. Ściana działowa nienośna w oddzieleniu potrzebuje tylko EI (np. EI 120) — kryterium R jej nie dotyczy, bo nic nie podpiera. Przekrycie dachu, od którego wymaga się tylko odporności na ogień zewnętrzny, oznacza się RE (bez izolacyjności). Dobranie pełnego REI tam, gdzie wystarczy EI, to przepłacanie; odwrotny błąd — pominięcie „I” na ścianie graniczącej z drogą ewakuacyjną — bywa dyskwalifikujący.

Skąd bierze się wymagana klasa: tabela § 216 ust. 1 WT

Punktem wyjścia jest klasa odporności pożarowej budynku (od „A” — najwyższa, do „E” — brak wymagań), wyznaczana z kategorii ZL/PM, wysokości i liczby kondygnacji. Dopiero ona, przez tabelę w § 216 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (WT), przekłada się na klasy poszczególnych elementów:

• klasa „A”: główna konstrukcja nośna R 240, strop REI 120, ściana wewnętrzna EI 60;
• klasa „B”: główna konstrukcja R 120, strop REI 60, ściana wewnętrzna EI 30;
• klasa „C”: konstrukcja R 60, strop REI 60;
• klasy „D” i „E”: odpowiednio REI 30 i brak wymagań dla większości elementów.

Co to znaczy w praktyce: zanim dobierze się ścianę, trzeba poprawnie sklasyfikować budynek — błąd na tym etapie propaguje się na wszystkie przegrody. Ściany oddzielenia przeciwpożarowego (między strefami) są przy tym traktowane ostrzej niż zwykłe ściany wewnętrzne i najczęściej lądują w klasach REI 120, REI 60 lub REI 30, zależnie od klasy budynku.

§ 232 WT — reżim samego oddzielenia

Element oddzielenia pożarowego to nie tylko klasa REI. § 232 WT narzuca dodatkowe twarde warunki:

• ściany i stropy oddzielenia muszą być wykonane z materiałów niepalnych;
• otwory w ścianie oddzielenia nie mogą zajmować więcej niż 15 % jej powierzchni, a w stropie — 0,5 %;
• każdy otwór musi być obudowany przedsionkiem przeciwpożarowym albo zamknięty drzwiami/bramą ppoż. lub innym zamknięciem o odpowiedniej klasie.

Zamknięcie otworu ma zwykle klasę co najmniej połowy klasy ściany: dla ściany REI 120 drzwi EI 60, dla REI 60 drzwi EI 30. Dla budynków klasy „D” i „E” ściany i stropy oddzielenia muszą spełnić co najmniej REI 60 (poza stropami w kategorii ZL).

Co to znaczy w praktyce: najsłabszym ogniwem oddzielenia prawie zawsze są przepusty instalacyjne i zamknięcia otworów, nie sama ściana. Brama przeklasyfikowana w dół, przepust kablowy bez certyfikowanej masy ogniochronnej albo kanał wentylacyjny bez klapy odcinającej psują REI całej przegrody — i to są punkty, na które patrzymy w pierwszej kolejności.

Częste pułapki przy oddzieleniach

• Mylenie EI z REI na ścianie nośnej — pominięte „R” oznacza brak weryfikacji nośności w pożarze.
• Przekroczenie 15 % otworów w ścianie oddzielenia — duże przeszklenia bywają realnym problemem.
• Niespójność klasy drzwi i ściany — drzwi EI 30 w ścianie REI 120 to typowy błąd uzgodnieniowy.
• Przepusty bez klasyfikacji — uszczelnienie musi mieć klasę odpowiadającą przegrodzie.

Warto pamiętać o szczególnych progach: np. wytyczne CNBOP dla garaży z ładowaniem pojazdów elektrycznych wymagają elementów oddzielenia o klasie nie mniejszej niż REI 120 przy głównej konstrukcji R 120 — wyższy reżim niż wynikałby z samej klasy budynku.

Jak zlecić dobór i weryfikację oddzieleń pożarowych

W ppoz-online.pl dobieramy klasy REI/EI od poprawnej klasyfikacji budynku, sprawdzamy zamknięcia otworów i przepusty, a w razie potrzeby uzasadniamy rozwiązania zamienne. Pracujemy zdalnie, na terenie całej Polski — projekt wysyłasz mailem, my odsyłamy stanowisko i uzgodnienia PPOŻ. Wstępna weryfikacja koncepcji oddzieleń jest bezpłatna.

Masz wątpliwość, czy ściana powinna być REI 120 czy EI 60, albo czy drzwi mają właściwą klasę? Skontaktuj się z nami — odpiszemy konkretnie, z odwołaniem do paragrafu.